manuela tjarkina vermeeren | beeldend kunstenaar

manuela
tjarkina
vermeeren
over
manuela
tjarkina
vermeeren

“Ik ben in 1966 geboren in Hilversum, in een voor die tijd behoorlijk vrijzinnig en artistiek gezin. Mijn kleuterjaren bracht ik door in Amsterdam, waar ik door mijn oma al op jonge leeftijd werd meegenomen naar de grote stedelijke musea. De liefde voor de kunsten werd me dus met de paplepel ingegoten. Rond mijn zesde verhuisde ons gezin echter naar het oosten van het land, waar mijn vader een nieuwe baan kreeg. Voor mij een schok – en niet alleen omdat ik van een vrije Montessorischool over moest stappen naar een traditionele lagere school. Ik was er ‘raar’ in de ogen van mijn nieuwe medeleerlingen – en dat ben ik altijd gebleven.”

“Toen ik op de middelbare school de wens uitte om naar de Kunstacademie te gaan, vonden mijn ouders dat geen enkel probleem. Na twee jaar vooropleiding werd ik toegelaten op de Hogeschool voor de Kunsten (HKU) en verhuisde ik naar Utrecht. Daar heb ik mij eerst twee jaar bekwaamd in tekenen en schilderen, maar vooral in grafische technieken zoals etsen, lino’s, litho’s en monotypes. Ik merkte al snel dat daarin méér mijn hart lag dan in traditioneel schilderen. Hoewel ik een vliegende start maakte, vielen de lessen me gaandeweg echter steeds zwaarder.”

“Dat ik mezelf intussen bekeerd had tot een nogal bohemienne levensstijl, inclusief lange nachten in de lokale kroegen, hielp ook niet mee. Daarom besloot ik in het derde jaar dat het tijd was voor een reset: ik maakte een lange studiereis door de VS, Mexico, Bolivia en Peru. Maar het effect van die reis was averechts: toen ik na tien maanden terugkwam in Nederland twijfelde ik alleen nog maar méér aan de studie die ik begonnen was. Niet alleen had ik verpletterend sterk werk van jonge kunstenaars gezien, het was ook werk dat diepgeworteld was in een eeuwenoude, maar nog steeds springlevende beeldcultuur. Ik kreeg het gevoel dat ik noch de culturele voeding, noch het talent had om dat niveau ooit te behalen.”

“Na twee jaar voor mijn gevoel zinloos doorploeteren besloot ik uiteindelijk de kunstacademie te verlaten. Wat volgde was een aaneenschakeling van artistieke baantjes. Van een atelier voor muurschilderingen tot het restaureren van beeldmateriaal voor het Museum voor Beeld en Geluid, en van het ontwerpen van logo’s, huisstijlen en folders tot het bouwen van websites. Voor dat laatste volgde ik een toen gloednieuwe opleiding – internet stond nog in de kinderschoenen en van serieus webdesign was nog nauwelijks sprake. Het voelde voor mij als een totaal nieuwe richting waarin ik mijn creatieve ei volledig kwijt kon.”

“Dankzij mijn talent kreeg ik vrij snel een baan als webdesigner bij een van de eerste websiteontwikkelaars van Nederland, CompuServe (AOL). Hoewel dit aanvankelijk voelde als een overwinning, bleek ik in een keiharde, op Amerikaanse leest geschoeide werkomgeving terecht te zijn gekomen waartegen ik mentaal niet bestand was. Na een jaar raakte ik in een ernstige burn-out, waar ik pas na meerdere jaren therapie en rust ben uitgekomen. Uiteindelijk hervond ik mijn geestelijk evenwicht en kon ik aan de slag voor een grote commerciële omroep in Hilversum – aanvankelijk als freelancer, maar al snel in vaste dienst.”

“Een goede werksfeer en veel creatieve uitdaging maakte dat ik hier ruim twaalf jaar heb gewerkt aan grote, (vormgevings)technisch complexe websites – en uiteindelijk een echte specialist ben geworden in websitedesign en UX. De prijs die ik daarvoor betaalde was dat ik nauwelijks nog energie over had om er iets artistieks naast te doen. Lange werkdagen en meerdere uren reistijd maakten dat ik mezelf ’s avonds niet kon zetten tot het opspannen van een schilderdoek – laat staan aan het beschilderen daarvan.”

“Intussen hadden de iPad en diverse tekenprogramma’s hun intrede gedaan in mijn leven. Hoewel ik die aanvankelijk beschouwde als ‘Spielerei’, kreeg ik al snel door dat hier alles samenkwam: de oneindige grafische mogelijkheden die mij op de kunstacademie al zo geboeid hadden, de technische designcomponent waar ik inmiddels zo goed in thuis was geraakt én de mogelijkheid om overal werk te kunnen maken zonder een heel atelier nodig te hebben. Ik raakte steeds enthousiaster en uiteindelijk verslingerd aan dit nieuwe medium.”

“Toen ik eind 2017 in het kader van een grote reorganisatie kon besluiten de sleur van een kantoorbaan achter me te laten, was dat een grote opluchting. Ik besloot voor mezelf te beginnen als (web)designer en ontwerper, en daarnaast serieus werk te maken van een tweede carrière als kunstenaar, met de iPad als medium. Om mezelf maximaal uit te dagen heb ik hiervoor een aantal cursussen gevolgd – een traject dat nog niet is afgesloten, maar waardoor ik dag na dag meer zelfvertrouwen en meesterschap krijg in wat ik beschouw als één van de nieuwe richtingen in de kunst.”

“Ik kan, denk ik, niet worden gekoppeld aan een bepaalde stroming of stijl. Het werk van kunstenaars als Tàpies, WOLS, Motherwell, Twombly of Heyboer is mijn ‘source to go back to’ als ik vastloop in mijn eigen creatieve proces. Maar ook jonge kunstenaars als Oscar Murillo kunnen me inspireren. Abstract expressionisme ligt me na aan het hart, maar ik schuw het herkenbare in portretten niet. Ondanks een jarenlange formele opleiding neigt mijn werk naar Art Brut of outsider art. Korrelig. Rauw. Spontaan. Gemengde techniek. Art Informel.”

“Ik heb het nooit geweten, maar mijn moeder heeft veel van mijn kindertekeningen bewaard. Een paar jaar geleden gaf ze me die stapel. Met veel plezier ontdekte ik dat ik als kind al dezelfde motieven en iconografie gebruikte als op de kunstacademie en in mijn huidige werk. Artistiek gezien staat feitelijk alles wat ik op de kunstacademie geleerd heb in de weg. Mijn beste werk, zoals de series ‘Moody sun’ en ‘Vein of the City’, komt voort uit een bron die al sinds mijn vroegste jeugd in mij zit. Zoals de grote Pablo Picasso zei: ‘Elk kind is een kunstenaar. De moeilijkheid is om er een te blijven als je opgroeit’.”